Een tekstbestand is gewoon een normaal bestand dat voor mensen leesbare tekst bevat. Er is op geen enkele manier verder iets speciaals aan. Het andere soort bestand, een binair bestand, is bedoeld om door de computer te worden geïnterpreteerd.
Je kunt elk van beiden soorten bestanden met de bestandspager less bekijken, tenminste als je het installeerde (installeer het als je het niet hebt, het is heel handig). Typ less /etc/profile om een voorbeeldtekstbestand te bekijken --- merk op dat je de tekens kunt lezen, zelfs als de betekenis ervan onduidelijk is. Typ less /bin/ls om een binair bestand te bekijken; zoals je kunt zien, is het programma ls niet bedoeld om door mensen gelezen te worden.
Het verschil tussen de twee soorten bestanden is zuiver een kwestie van wat er in staat, in tegenstelling tot op een aantal andere systemen (zoals DOS of MacOS) die de bestanden in feite anders behandelen.
Tekstbestanden kunnen shell-scripts, documentatie, copyright vermeldingen, of enige andere door mensen te lezen tekst bevatten.
Als bijkomstige omstandigheid illustreert dit het verschil tussen broncode en binaire uitvoerbare bestanden. /bin/ls is een binair uitvoerbaar bestand dat je bij Debian kunt downloaden, maar je kunt ook een tekstbestand downloaden waarin wordt aangegeven hoe /bin/ls aan te maken. Dit tekstbestand is de broncode. /bin/ls vergeleken met /etc/profile illustreert hoe belangrijk broncode is als iemand wil begrijpen hoe een stuk software aan te passen. Vrije software voorziet jou en je adviseurs in al deze belangrijke broncode.