Systeemstatistieken

Opdrachten in deze sectie zullen statistieken over het besturingssysteem of een deel van het besturingssysteem laten zien.

du [-abs] [pad1 pad2 ... padN]

du staat voor disk usage (diskverbruik). Het zal de hoeveelheid diskruimte in een gegeven directory en alle subdirectory's tellen die het op de disk in beslag neemt. du op zichzelf zal een lijst retourneren waarin staat vermeld hoeveel ruimte elke subdirectory van de huidige directory in beslag neemt, en geheel onderaan, hoeveel ruimte de huidige directory (plus alle voorheen getelde subdirectory's) gebruiken. Als je één of twee parameters opgeeft, zal het de hoeveelheid gebruikte ruimte die door die bestanden of directory's worden gebruikt tellen in plaats van van de huidige directory.

De a vlag toont een telling van bestanden, als ook van directory's. De optie b zal in plaats van kilobytes (1024 tekens) het totaal in bytes afbeelden. Een byte is het equivalente van een letter in een tekstdocument. En de vlag s toont slechts de op de opdrachtregel opgegeven directory's en niet de subdirectory's.

df

df is een afkorting van "disk filling" (diskvulling): het geeft een samenvatting van de hoeveelheid in gebruik zijnde diskruimte. Voor elk bestandssysteem (denk eraan, verschillende bestandssystemen bevinden zich op verschillende stations of partities) toont het de hoeveelheid diskruimte, de gebruikte hoeveelheid, de beschikbare hoeveelheid en de totale capaciteit van het bestandssysteem dat wordt gebruikt.

Iets vreemds wat je zou kunnen tegenkomen is dat het mogelijk is over de 100% van de capaciteit te gaan, of dat de gebruikte plus beschikbare capaciteit niet gelijk is aan het totaal. Dit komt doordat Unix op elk bestandssysteem wat ruimte reserveert voor root. Op die manier zal het systeem nog steeds wat ruimte hebben om in te kunnen blijven werken als een gebruiker per ongeluk de disk opvult.

Voor de meeste mensen heeft df geen bruikbare opties.

uptime

Het programma uptime doet exact wat men er van zou verwachten. Het drukt de hoeveelheid tijd dat het systeem "in de lucht" is af, d.w.z. de hoeveelheid tijd vanaf de laatste Unix boot.

uptime geeft ook de huidige tijd en het gemiddelde van de systeembelasting. De gemiddelde belasting is het gemiddelde aantal taken wachtend om uitgevoerd te worden in een bepaalde hoeveelheid tijd. uptime laat de gemiddelde belasting van de laatste minuut, vijf minuten en tien minuten zien. Een gemiddelde belasting vrijwel gelijk aan nul geeft aan dat het systeem relatief inactief is. Een gemiddelde belasting vrijwel gelijk aan één geeft aan dat het systeem bijna volledig wordt benut, maar nergens teveel. Hoge gemiddelde belastingen zijn het resultaat van de gelijktijdige uitvoering van verscheidene programma's.

Verbazingwekend genoeg is uptime één van de weinige Unix-programma's zonder opties!

who

who toont de huidige gebruikers op het systeem en wanneer zij zijn ingelogd. Als de parameters am i (als in: who am i) worden opgegeven, toont het de huidige gebruiker.

w [-f] [gebruikersnaam]

Het programma w toont de huidige gebruikers van het systeem en wat ze aan het doen zijn. (Het combineert in wezen de functionaliteit van uptime en who. De kopregel van w is exact hetzelfde als die van uptime, en op elke regel wordt een gebruiker getoond, wanneer ze inlogde (en hoelang ze niet actief zijn geweest). JCPU is de totale hoeveelheid door die gebruiker gebruikte CPU-tijd, terwijl PCPU de totale hoeveelheid CPU-tijd is die wordt gebruikt door de huidige taak.

Als aan w de optie f wordt gegeven, toont het 't remote systeem van waaraf ze zijn ingelogd, als dit zo is. De optionele parameter w beperkt de uitvoer tot het tonen van alleen de gebruikersnaam.