vi (uitgesproken als "vee eye") is echt de enige editor die je in vrijwel elke installatie van Unix terugvindt. Het werd oorspronkelijk geschreven op de Universiteit van Californië bij Berkeley en in bijna elke verkoperseditie van Unix, en ook onder Linux is het te vinden. In eerste instantie is het wat moeilijk aan te wennen, maar het biedt veel krachtige features. Over het algemeen raden we een nieuwe gebruiker aan Emacs te leren, wat gewoonlijk makkelijker in het gebruik is. Echter mensen die op meer dan één platform werken of bemerken dat ze Emacs niet prettig vinden, willen wellicht een poging wagen aan vi.
Een beknopt historisch overzicht van vi is nodig voor het begrijpen hoe met de k de cursor één regel naar boven kan worden gegaan en waarom er drie verschillende gebruiksmodi zijn. Als je vingers jeuken om de editor te leren kennen, dan zullen de twee tutorials je begeleiden vanaf grofweg een beginner tot aan iemand met meer kennis van de opdrachtenset dan je naar alle waarschijnlijkheid ooit nodig zult hebben. In dit hoofdstuk is ook een command guide opgenomen, wat het een handige referentie maakt om naast de terminal bij de hand te houden.
Zelfs als vi niet je reguliere teksteditor wordt, dan is de kennis over het gebruik ervan geen tijdsverspilling. Het is vrijwel zeker dat het Unix-systeem dat je gebruikt één of andere variant van de vi editor heeft. Wellicht dat het nodig is van vi gebruik te maken voor de installatie van een andere editor, zoals Emacs. Veel Unix tools, applicaties en spellen gebruiken een subset van de vi opdrachtenset.
Vroegere teksteditors waren regelgeöriënteerd en werden typisch gebruikt vanaf domme terminals. Een typische editor die in deze modus opereert is Ed. De editor is krachtig en efficiënt, en gebruikt slechts een kleine hoeveelheid computerbronnen. Het werkte goed met de display omgeving van die tijd. vi biedt de gebruiker een visueel alternatief met een aanmerkelijk uitgebreidere opdrachtenset in vergelijking met ed.
vi, zoals we het tegenwoordig kennen, begon als de regeleditor ex. In feite wordt ex gezien als een speciale bewerkingsmodus van vi, alhoewel in werkelijkheid het omgekeerde waar is. De visuele component van ex kan vanaf de opdrachtregel worden opgeroepen met de opdracht vi of binnen ex.
De ex/vi editor werd ontwikkeld op de Universiteit van Californië te Berkeley door William Joy. Het werd oorspronkelijk geleverd als een niet ondersteund utility totdat het officieel werd opgenomen in de release van AT&T System 5 Unix. Het werd zelfs met de opkomst van de modernere schermgeöriënteerde editors langzamerhand populairder.
Vanwege de populariteit van vi bestaan er veel kloonvarianten en voor de meeste besturingssystemen zijn versies te vinden. Het is niet de bedoeling van dit hoofdstuk alle beschikbare opdrachten onder vi of varianten daarvan te beschrijven. Veel klonen zijn uitgebreid en hierin is het oorspronkelijke functioneren van vi gewijzigd. De meeste klonen ondersteunen niet alle oorspronkelijke opdrachten van vi.
Als je een recente kennis hebt van ed dan is vi makkelijk te leren. Zelfs als je niet van plan bent vi te gaan gebruiken als je reguliere editor, dan nog kan basiskennis van vi een pluspunt zijn.