Vrouwen blijven weg van Linux voor dezelfde zovele redenen als waarom ze uit de computerwereld in het algemeen wegblijven, plus nog wat andere redenen specifiek met betrekking tot Linux. Dit onderwerp is in veel uitstekende boeken en onderzoeksrapporten grondig onderzocht, maar we kunnen slechts de belangrijkste redenen opsommen waarom vrouwen computers in z'n geheel uit de weg gaan. We zullen ook een aantal gebruikelijke theoriëen tot hun ware proporties terugbrengen over waarom vrouwen wegblijven uit de computerwereld in het algemeen.
Drie goede bronnen over het onderwerp vrouwen in de computergemeenschap zijn:
"Unlocking the Clubhouse: Women in Computing" geschreven door Jane Margolis en Allan Fisher
http://www.amazon.com/exec/obidos/ASIN/0262133989
Women in Computing Keyword List
http://women.acm.org/search/key_list.php
(Een aantal van de stukken waarnaar in deze lijst wordt verwezen zijn online beschikbaar, maar niet allemaal.)
"Why Are There So Few Female Computer Scientists" geschreven door Dr. Ellen Spertus
http://www.ai.mit.edu/people/ellens/Gender/pap/pap.html
Laten we beginnen bij het bestuderen van de twee meest gebruikelijke verklaringen over waarom er zo weinig vrouwen aan de computergemeenschap deelnemen: "Vrouwen zijn gewoon niet geïnteresseerd in computers," en "Vrouwen zijn niet zo slim als mannen." Het probleem met het statement, "Vrouwen zijn gewoon niet geïnteresseerd in computers," is dat het eigenlijk niets zegt. Het is gelijk aan het beantwoorden van de vraag, "Waarom is de lucht blauw?" met "De lucht is gewoon blauw." Het impliciete argument hier is dat vrouwen vanaf de conceptie genetisch zijn voorbestemd niet te zijn geïnteresseerd in computers. Maar erg weinig vrouwen zijn bereid exact dat in zoveel woorden te zeggen, maar dat is de boodschap achter de "zijn gewoon niet" theorie. Als je niet bereid bent te accepteren dat het gebrek in interesse van vrouwen in computers genetisch is voorbestemd (en ik hoop dat je niet bereid bent dat te accepteren), dan moet je eens beginnen te onderzoeken welke omgevingsfactoren hiermee te maken hebben.
Een explicietere versie van deze theorie is dat "Vrouwen niet zo slim zijn als mannen," of een van de gebruikelijke gevolgtrekkingen; vrouwen zijn niet zo goed in bepaalde vaardigheden dan mannen, gewoonlijk wiskunde, ruimtelijke redeneringen, of logica. Newsweek schalt regelmatig studies waarin geslachtsgerelateerde mentale verschillen vindt onderwijl de (veel gebruikelijker) studies te negeren die geen enkel verschil constateren. Frequent zijn andere onderzoekers niet in staat de resultaten te dupliceren of vinden zwakheden in de oorspronkelijke onderzoeksmethoden, maar die stukken neigen veel minder media-aandacht te krijgen. Deze studies doen ook geen poging de verschillen in de opvoeding van mannen en vrouwen na te gaan. Studies tonen bijvoorbeeld frequent aan dat vrouwen in zekere zin een betere taalkundige bekwaamheid hebben ontwikkeld. Dit wordt als bewijs aangenomen, tenminste door de media, dat vrouwen genetisch meer aanleg hebben verbaler te zijn dan mannen. Maar tegelijkertijd tonen studies ook aan dat jonge vrouwen meer worden beloond dan jongemannen voor verbalisaties. Het louter bestaan van fysieke verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke hersenen (een idee nog steeds in dispuut) is niet op zichzelf bewijs dat mannen en vrouwen worden geboren met verschillen in de mentale mogelijkheden. We moeten nog steeds onderscheiden welke verschillen worden veroorzaakt door erfelijkheidsleer, en welke het gevolg zijn van de omgeving. Als je het de experts vraagt, is de enige overeenstemming over geslachtsgerelateerde mentale verschillen dat er geen overeenstemming is. Dit is een gebied dat nog nader wordt onderzocht, waarvan over de resultaten nog tientallen eeuwen hevig zal worden gedebatteerd. (Mijn persoonlijke mening is dat mannen en vrouwen wel wat aangeboren, erfelijk gebaseerde verschillen hebben die resulteren in neigingen richting verschillend gedrag, maar ik kan niet inschatten welke dit zijn of hoe sterk ze het gedrag beïnvloeden. Mensen zijn wezens met een groot aanpassingsvermogen, dus ik verwacht dat de genetische verschillen klein zijn in vergelijking met de omgevingsverschillen.)
Iets anders om rekening mee te houden is dat vergelijkbare argumenten werden aangevoerd over vele andere velden toen vrouwen daaraan deel begonnen te nemen, van de medische wetenschap tot aan het onderwijs. Vrouwen konden bijvoorbeeld geen dokter zijn, omdat ze fysiek niet sterk genoeg waren om gebrokken botten te zetten, zouden flauwvallen bij het zien van bloed, of het juiste gedrag van een dokter ten opzichte van de patiënt niet hadden. Die argumenten werden losgelaten toen vrouwen net zulke goede dokters en leraren bleken als mannen. Misschien dat mannen beter in de computerwetenschap blijken te zijn dan vrouwen, maar de geschiedenis ondersteunt die hypothese niet.
Een goede referentie voor het algemene onderwerp in het beoordelen van verschillen tussen menselijke groepen en de motivatie achter die beoordelingen is The Mismeasure of Man geschreven door Steven Jay Gould. Wetenschappers hebben al eeuwen verschillen in de hersenen en lichamen van groepen mensen "bewezen", alhoewel achteraf bekeken zowel hun methoden als hun resultaten werden afgezwakt. Stephen Jay Gould bijvoorbeeld bekeek de methoden van een wetenschapper die de schedelcapaciteit van mannen en vrouwen van verschillende rassen meette (en door implicatie, de omvang van de hersenen en intelligentie). De wetenschapper meette oorspronkelijk het volume van de schedels te vullen met lijnzaad, wat iets kan worden samengeperst, en bevestigde zijn hypothese dat blanke mannen neigde tot grotere schedels. Toen hij later het volume van de schedels met niet samen te persen lood stortte, ontdekte hij dat veel van de verschillen in volume tussen de schedels verdwenen. Hij had onbewust de schedels behorend tot blanke mannen met meer lijnzaad gevuld dan de schedels behorend tot vrouwen of niet blanke mannen. Denk aan dit verhaal wanneer je studies leest die beweren te bemerken dat de structuur van de hersenen bij mannen en vrouwen een andere omvang heeft.
Laten we, nu we een aantal algemene misvattingen over vrouwen en computeren hebben behandeld, eens kijken naar de werkelijke redenen waarom vrouwen wegblijven uit de Linux- en computergemeenschap. Ik geloof zelf dat de tendens en gedragingen die ik ga beschrijven het resultaat zijn van de wijze waarop de meeste vrouwen zijn opgegroeid, met andere woorden, ze zijn het resultaat van een geslachtssocialisatie. Ik beweer niet dat vrouwen met minder zelfvertrouwen of iets dergelijks worden geboren. Ik observeer slechts een algemene neiging bij vrouwen en wijs erop hoe de Linux-cultuur dergelijke mensen ontmoedigt. Veel van de redenen die ik ga weergeven zijn ook van toepassing op andere te laag voorgestelde groepen in de computergemeenschap of -wetenschap.
Vrouwen onderschatten hun mogelijkheden op veel gebieden, maar vooral wanneer het gaat om computers. Een studie over dit onderwerp is Undergraduate Women in Computer Science: Experience, Motivation, and Culture: http://www-2.cs.cmu.edu/~gendergap/papers/sigcse97/sigcse97.html
Terwijl bijvoorbeeld 53% van de mannelijke eerstejaars studenten in de computerwetenschap zichzelf waardeerde als zeer goed voorbereid op hun CS cursussen, waardeerde 0% van de vrouwelijke CS eerstejaars zichzelf op vergelijkbare wijze. Maar einde van het jaar, had 6 van de 7 vrouwelijke geïnterviewde studenten een A of B gemiddelde. Objectieve waarderingen (zoals cijfergemiddelden van de kwaliteit en snelheid in het programmeren) komen niet overeen met de zelfonderschatting van de meeste vrouwen. Ik persoonlijk bemerkte dit verschijnsel: Ondanks voldoende objectief bewijs van het tegengestelde, waaronder cijfers, tijd gespendeerd aan opgaven, en hoog geplaatst in een programmeercontest, beschouwde ik mezelf nog steeds niet als de top van mijn klas in college. Objectief terugkijkend, is het me duidelijk dat ik evengoed of beter presteerde dan veel van de veel zelfverzekerder mannen in mijn klas.
Net als elke andere discipline, is computerwetenschap makkelijker te leren wanneer je vrienden en mentors hebt om vragen aan te stellen en een gemeenschap mee te vormen. Om diverse redenen echter neigen mannen mentor te zijn en bevriend te raken met andere mannen. Wanneer de onevenwichtigheid in geslacht zo groot is als in de computerwetenschap, dan treffen vrouwen zichzelf met een paar of in het geheel geen andere vrouwen aan om hun interesses mee te delen. Ondanks dat vrouwen mannelijke vrienden en mentors hebben, is het vaak moeilijker en lastiger voor vrouwen een gemeenschap te vinden en zich daarbij aan te sluiten. Veel vrouwen verlaten het gebied die zouden zijn gebleven als ze man zouden zijn geweest.
Het klopt dat dit een terugkerende cirkel is, minder vrouwen in in de computergemeenschap leidt tot minder vrouwen in de computergemeenschap. Het is van belang te begrijpen dat deze terugkerende cirkel veroorzaakt dat vrouwen de computergemeenschap verlaten die ze niet zouden hebben verlaten, alles gelijkblijvend, als ze mannen zouden zijn geweest. Dit is van belang, omdat mannelijke klasgenoten vaak veronderstellen dat hun vrouwelijke tegenhangers het gebied verlaten omdat ze "gewoon niet goed genoeg zijn." De lage zelfinschatting van vrouwen levert een bijdrage aan deze valse indruk.
De maatschappelijke druk voor vrouwen om de computergemeenschap te vermijden begint al op zeer jonge leeftijd. De nog niet schoolgaande jeugd heeft reeds voorstellingen over welke banen mannenbanen zijn en welke banen vrouwenbanen zijn. Een uitstekende voorbeschouwing van studies die de socialisatie van geslachtsrollen vanaf jonge leeftijd documenteert is de vinden in Dr. Ellen Spertus's uitstekende "Why are There so Few Female Computer Scientists?" stuk: http://www.ai.mit.edu/people/ellens/Gender/pap/node6.html
Zodra je je realiseert dat mannen en vrouwen praktisch vanaf hun geboorte anders worden behandeld, wordt het erg moeilijk te beweren dat een vrouw geen discrimatie heeft ervaren. Zeker, als je geluk hebt, heeft niemand je ooit verteld dat je niet met computers zou kunnen werken omdat je een meisje bent, maar elke keer dat je je stem verhief, zei een volwassene je stil te zijn, terwijl de jongen naast je blijft krijsen. Later in het leven is dit een handicap, wanneer luidruchtig en volhardend zijn de enige manier is om te zorgen dat je opinie wordt gehoord, zoals bijvoorbeeld op de linux-kernel discussielijst.
Het meest treffende voorbeeld van een subtiel vooroordeel tegen computeren voor vrouwen is dat in ieder geval in de U.S. de familiecomputer eerder zal zijn te vinden in een jongenskamer dan in een meisjeskamer. Margolis en Fisher geven verscheidene voor zichzelf sprekende voorbeelden van deze trend en de effecten hiervan op de pagina's 22-24 van Unlocking the Clubhouse.
Het werken met computers wordt waargenomen als een solitaire bezigheid die bestaat uit weinig tot geen enkel dagelijks menselijk contact. Gezien vrouwen dusdanig zijn gesocialiseerd vriendelijker en behulpzaam te zijn en over het algemeen meer geïnteresseerd zijn in de menselijke interactie dan mannen, neigt het werken met computers voor vrouwen over het algemeen minder aantrekkelijk te zijn. Ik wil benadrukken dat het werken met computers alleen wordt waargenomen als een niet-sociale activiteit. Ondanks dat het voor een programmeur mogelijk is relatief succesvol te zijn terwijl actief anti-sociaal zijn en programmeren mensen neigt aan te trekken die zich minder comfortabel voelen bij menselijke interactie, is het werken met computers zo sociaal als wat je ervan maakt. Tijdens college, spendeerde ik de meeste computertijd in een computerlab op school met verscheidene van mijn beste vrienden. En recent veranderde ik van baan speciaal om meer dagelijks contact te hebben met andere programmeurs. Voor mijzelf geldt dat alleen programmeren op zich minder leuk of creatief is dan wanneer ik mensen om me heen heb om over mijn programma te praten.
Vreemd genoeg, zijn veel bezigheden die aan te voeren minder sociaal zijn dan het werken met een computer, nog steeds zeer aantrekkelijk voor vrouwen. Schrijven, ofwel fiction of non-fiction, is een goed voorbeeld van een veld waarbij vele uren solitaire concentratie nodig zijn om succesvol te kunnen zijn. Misschien ligt het antwoord op de paradox in de perceptie van individuele schrijvers die nog altijd zijn geïnteresseerd in een sociale interactie, maar er gewoon niet veel kansen toe hebben.
Er bestaan wel vrouwen in de computergemeenschap, maar de meeste mensen hebben niet zoveel geluk een vrouwelijke computerwetenschapper te ontmoeten. Vrouwen zijn gesocialiseerd bescheiden te zijn en vermijden zelfpromotie, wat ze zelfs nog onzichtbaarder maakt dan ze anders zouden zijn. Moeders en vrouwelijke schoolonderwijzers protesteren regelmatig dat ze niets over computers weten. Als resultaat daarvan groeien meisjes op met als voorbeeld vrouwen die noch competent noch vertrouwd zijn met computers. Ik moedig alle vrouwen aan bij het werken met computers dit zo openlijk mogelijk te doen; accepteer alle interviews, neem krediet in het openbaar aan; zelfs als je dit niet wilt. Je voelt je wellicht beschaamd, maar door jezelf toe te staan te worden gepubliceerd of te worden gepromoot, verander je wellicht het leven van een jonge vrouw.
We weten allemaal dat de meeste computerspellen door en voor mannen zijn geschreven. Ze maken gebruik van non-stop bloed en vrouwen met onrealistisch grote borsten, maar hey, als dat de markt is, wat is dan het probleem?
De beste wijze waarop ik het probleem met de computerspelindustrie weet te illustreren is een verhaal te vertellen uit een Salon.com artikel (http://archive.salon.com/tech/feature/2001/05/22/e3_2001/ ) over de 2001 E3 spelconventie:
"Een artistiek leider voor een vooraanstaand ontwikkelaarsteam beschreef me juichend hoe zijn Q.A. team een prostituee maakte dat het logo van een spel op haar lichaam droeg tijdens een combinatie gonzo video/gangbang sessie."
Dit was slechts één van de vele vergelijkbare verhalen en gebeurtenissen op de conferentie. Hoe kan een industrie dat door bedrijven gesponsorde gangbangs als een of andere manier toepasselijk bekijkt vrouwen *niet* in menigte uit het computergebied wegjagen?
De volgende keer dat je een computeradvertentie ziet waarbij gebruik wordt gemaakt van een persoon, let dan eens op het geslacht van die persoon. Naar alle waarschijnlijkheid is de persoon een man. Veelvuldig wanneer ik een vrouw in een computeradvertentie zie, draagt ze grillige make-up en een of andere vorm van kleurige vinyl strak over het lichaam getrokken, en anders gedraagt ze zich wel dom en hulpeloos, wachtend op de man die haar laat zien hoe de computer te gebruiken. Vaak verschijnt een vrouw die de computer niet daadwerkelijk zal gaan gebruiken en dient ze slechts als een soort decoratieve posering er direct nabij. Films en TV-shows zijn al niet veel beter. Wanneer een vrouw wordt afgebeeld als een programmeur, wordt vaak meer schermtijd gespendeerd aan het bewonderen van haar goedgevormde lichaam en haar om te zoenen lippen dan dat haar competentie wordt gedemonstreerd als programmeur. Opmerkelijk voorbeeld: Angelina Jolie in "Hackers."
Mannen en vrouwen worden constant gebombardeerd met media-afbeeldingen die aangeven: "Mannen gebruiken computers, vrouwen niet." Het is lastig een dergelijke dagelijkse indoctrinatie te overwinnen.
Goed zijn in het werken met computers wordt gezien als een activiteit die vereist dat je vrijwel al je tijd spendeert aan het gebruiken van een computer of hierover te leren. Ondanks dat dit nog zo'n misvatting is, zijn vrouwen over het algemeen minder bereid zich op één onderwerp te concentreren, de voorkeur gevend aan een gebalanceerder leven te leiden. Vrouwen geloven vaak dat als zij deel gaan nemen aan de computergemeenschap, dat zij onverbiddelijk die balans kwijt zullen raken, en ontlopen in plaats daarvan het gebied in alle opzichten. Tijdens college was ik er persoonlijk zeer trots op mijn vrije tijd niet te spenderen aan het spelen van computerspellen omdat het 't stereotype programmeur de gehele dag, elke dag achter de computer bevindend, weerlegde.
De ontwikkeling van Linux is prestatiegerichter en onstuimiger dan de meeste andere programmeergebieden. Vaak is de enige beloning (of de belangrijke beloning) voor het schrijven van code, status en de goedkeuring van je peers. Veel vaker is de "beloning" een vernietigende flame, of nog erger, in het geheel geen reactie. Gezien vrouwen zijn gesocialiseerd niet prestatiegericht te zijn en conflicten uit te weg gaan, en gezien ze om te beginnen weining zelfvertrouwen hebben, zijn Linux en open source in het algemeen zelfs nog moeilijker dan de meeste computergebieden voor vrouwen om hierin betrokken te raken en dat te blijven.