LILO mini-HOWTO

LILO mini-HOWTO Miroslav "Misko" Skoric, skoric at eunet dot yu Vertaald door: Ellen Bokhorst, bokkie at nl dot linux dot org v3.23, 25 mrt 2005 linux loader windows nt 2000 boot laptop hp LILO is de meest gebruikte Linux Loader voor de x86 variant van Linux; ik noem het hier liever Lilo dan LILO, omdat ik de hoofdletters niet kan waarderen. In dit bestand worden een aantal typische Lilo installaties beschreven. Het is bedoeld als een aanvulling op de Lilo gebruikershandleiding. Ik denk dat de voorbeelden informatief zijn, ook al lijkt je setup niet veel op die van mij. Ik hoop dat dit document je problemen bepaart. Gezien de documentatie behorend bij Lilo zelf heel erg goed is, wordt degene die is geïnteresseerd in de details, verwezen naar /usr/doc/lilo* (ooit eens uitgesproken door heren zoals Cameron Spitzer en Alessandro Rubini die eerdere versies van dit document samenstelden). Inleiding

Deze versie van de Lilo mini-HOWTO is gebaseerd op het werk van Cameron Spitzer (cls@truffula.sj.ca.us) en Alessandro Rubini (rubini@linux.it). Mensen die een steentje hebben bijgedragen zijn Tony Harris (tony@nmr.mgh.harvard.edu) en Marc Tanguy (mtanguy@ens.uvsq.fr). Ik heb materiaal gebruikt van eerdergenoemde auteurs - zonder wijzigingen - en een aantal verwijzingen toegevoegd gerelateerd aan het configureren van LILO voor gebruik met Windows NT en Windows 2000. Verder gedetailleerde informatie over het activeren van Windows NT/2000 vanuit het LILO menu, is te vinden in de prachtige mini-HOWTO .

Notitie van de vertaler

Met veel dank aan de vertaler van de Nederlandstalige versie van de LILO-HOWTO, versie 2.02 van 16 augustus 1998 die 11 april 1999 werd vertaald door Jasper Aukes. Zijn werk wordt door de vertaling van deze versie voortgezet.

Introductie

Alhoewel de documenten te vinden in Lilo's bronnen (geïnstalleerd in /usr/doc/lilo-versie) zeer uitgebreid is, ondervinden de meeste Linux-gebruikers problemen bij het samenstellen van hun eigen /etc/lilo.conf bestand. Dit document is bedoeld om ze daarbij te ondersteunen door de minimale informatie te geven en door het tonen van een vijftal voorbeeldinstallaties: Het eerste voorbeeld bestaat uit de klassieke ``Linux en other'' installatie. De volgende toont aan hoe Lilo te installeren op een harddisk aangesloten als /dev/hdc dat zal booten als /dev/hda. Dit is gewoonlijk nodig wanneer je een nieuwe Linux disk vanaf je eigen draaiende systeem installeert. Hierbij wordt je ook verteld hoe te booten vanaf SCSI-disks wanneer je BIOS hiervoor modern genoeg is. In het derde voorbeeld laten we zien hoe een Linux-systeem te booten, waarvan de rootpartitie niet kan worden benaderd door de BIOS. Het daaropvolgende voorbeeldbestand wordt gebruikt om zeer grote disks te benaderen, die noch eenvoudig door de BIOS, noch door DOS kunnen worden benaderd (deze is wat verouderd). In het laatste voorbeeld wordt getoond hoe een beschadigde disk te herstellen als de opgelopen schade werd veroorzaakt door het installeren van een ander besturingssysteem).

De laatste drie voorbeelden zijn van Cameron, cls@truffula.sj.ca.us, die het oorspronkelijke document schreef. Alessandro rubini@linux.it draait niets anders dan Linux, dus kan hij het zelf niet controleren noch bijwerken. Onnodig te zeggen, dat alle feedback welkom is.

Achtergrondinformatie en standaardinstallatie

Wanneer Lilo het systeem boot, maakt het daarbij gebruik van BIOS aanroepen om de Linux kernel van disk (IDE-disk, diskette of wat dan ook) te laden. Daarom moet de kernel op een lokatie voorkomen die door de bios kan worden benaderd.

Tijdens het booten, is Lilo niet in staat bestandssysteemgegevens te lezen, en elke padnaam die je plaatst in /etc/lilo.conf wordt gevonden tijdens het installeren (wanneer je /sbin/lilo aanroept). Met tijdens het installeren wordt bedoeld de tijd dat het programma de tabellen samenstelt waarin staat welke sectoren door de bestanden worden gebruikt om het besturingssysteem te laden. Als een gevolg daarvan moeten al die bestanden op een partitie voorkomen die door de BIOS kan worden benaderd (de bestanden zijn gewoonlijk te vinden in de directory /boot wat betekent dat alleen de rootpartitie van je Linux-systeem hoeft te kunnen worden benaderd via de BIOS.

Een ander gevolg van BIOS-gebaseerd zijn, is dat je de loader moet herinstalleren (d.w.z. je moet elke keer dat je de Lilo-setup aanpast, /sbin/lilo opstarten). Wanneer je de kernel opnieuw compileert, en je oude image overschrijft, dan moet je Lilo herinstalleren.

Waar installeer ik Lilo?

Met de boot=/ directive in /etc/lilo.conf wordt Lilo aangegeven waar het zijn primaire bootloader dient te plaatsen. Over het algemeen, kun je of de master boot record (/dev/hda) opgeven of de rootpartitie van je Linux-installatie (is gewoonlijk /dev/hda1 of /dev/hda2).

Als er nog een ander besturingssysteem op je harddisk is geïnstalleerd, dan kun je Lilo maar beter installeren op de rootpartitie in plaats van de MBR. In dat geval, moet je de partitie als ``bootable'' (opstartbaar) markeren met de opdracht ``a'' van fdisk of de opdracht ``b'' van cfdisk. Als je de master bootsector niet overschrijft, dan zul je wanneer dat nodig is het makkelijker vinden de installatie van Linux en Lilo ongedaan te maken.

Uiteraard heb je altijd een manier om "regels" zoals bovenstaande, te omzeilen. Je kunt Lilo zelfs in de MBR installeren als je daar reeds een ander besturingssysteem hebt geïnstalleerd. Als je bijvoorbeeld Windows NT 4.0 als het eerste besturingssysteem op je machine installeerde, dan werd NT's bootloader geplaatst in de MBR, zodat je zonder problemen NT kon booten. Nadat je Linux installeerde en er voor koos Lilo in de MBR te installeren, herschreef Lilo NT's bootloader. De volgende keer dat je je machine boot, zul je NT niet kunnen booten. Maar, dat is geen probleem. Bewerk /etc/lilo.conf en voeg een nieuw record toe voor NT. De volgende keer dat je het systeem weer boot, zal er een nieuw NT item onder je Lilo menu zijn toegevoegd. Hetzelfde gebeurde toen ik Windows 2000 installeerde in plaats van Windows NT.

Hoe configureer ik mijn IDE harddisks?

Ik maak persoonlijk geen gebruik van LBA of LARGE instellingen in de BIOS (maar ik draai alleen Linux); het zijn verschrikkelijke omzeilingen noodgedwongen door tekortkomingen in ontwerpen in de PC-wereld. Dit vereist dat de kernel in de eerste 1024 cylinders voorkomt, maar is geen probleem zolang je je harddisks partitioneert en root klein houdt (zoals je altijd zou moeten doen).

Als op je harddisk reeds een ander besturingssysteem is geïnstalleerd, dan zul je de BIOS instellingen niet kunnen aanpassen, anders zal het oude systeem niet meer werken. Alle recente Lilo distributies kunnen overweg met LBA en LARGE disk instellingen.

Het trefwoord "linear" in /etc/lilo.conf kan helpen bij het afhandelen van problemen met betrekking tot de geometrie. Dit trefwoord instrueert Lilo gebruik te maken van linear sector adressen in plaats van het sector/head/cylinder model. Conversie naar 3D adressen wordt uitgesteld tot uitvoeringstijd, wat de setup meer immuun maakt voor problemen met betrekking tot de geometrie.

Als je meer dan één harddisk hebt, en een aantal daarvan worden alleen door Linux gebruikt en zijn niet betrokken in het bootproces, dan kun je de BIOS opgeven dat ze niet zijn geïnstalleerd. Je systeem boot sneller en Linux zal alle disks automatisch detecteren. Ik verwissel vaak disks in mijn computers, maar ik doe nooit iets met de BIOS-configuratie.

Hoe kan ik tussenbeide komen tijdens het booten?

Wanneer je de Lilo prompt ziet, kun je de <Tab> toets indrukken om een lijst te zien te krijgen met mogelijke keuzes. Als Lilo niet is geconfigureerd als interactief, druk kan de <Alt> of <Shift>-toets in voordat de ``LILO'' melding verschijnt.

Kies je ervoor een Linux kernel te booten, dan kun je opdrachtregelargumenten toevoegen nar de naam van het systeem dat je kiest. De kernel accepteert vele opdrachtregelargumenten. Alle argumenten staan opgesomd in de ``BootPrompt-HOWTO'' geschreven door Paul Gortmaker, en ik zal ze hier niet dupliceren. Een paar opdrachtregelargumenten echter zijn in het bijzonder van belang en waard hier te worden beschreven: root=: je kunt de Linux-kernel laten weten als root een andere partitie te mounten dan die in /lilo.conf is opgegeven. Op mijn systeem bijvoorbeeld, bevindt zich een klein partitie met daarop een minimale Linux-installatie, en na het per ongeluk ruïneren van mijn rootpartitie was ik toch in staat mijn systeem te booten. init=: versie 1.3.43 en nieuwer van de Linux-kernel kan een andere opdracht uitvoeren in plaats van /sbin/init, zoals opgegeven op de opdrachtregel. Ervaar je tijdens het bootproces serieuze problemen, dan kun je een kaal systeem benaderen door init=/bin/sh op te geven (achter de shellprompt zul je zeer waarschijnlijk je disks willen mounten: probeer ``mount -w -n -o remount /; mount -a'', en denk eraan de opdracht ``umount -a'' te geven voordat je de computer uitzet). Een getal: door op de kernelopdrachtregel een getal op te geven, kun je init instrueren een specifiek runlevel te activeren (de standaardwaarde is gewoonlijk 3 of 2, overeenkomstig de door jou gekozen distributie). Raadpleeg voor verder onderzoek de documentatie van init, /etc/inittab en /etc/rc*.d.

Hoe kan ik de installatie van Lilo ongedaan maken?

Wanneer Lilo een bootsector overschrijft, bewaart het een backup in /boot/boot.ls -l /dev//device''. Bijvoorbeeld de eerste sector van /dev/hda (major 3, minor 0) zal worden bewaard in /boot/boot.0300, door het installeren van Lilo op /dev/fd0 wordt een bestand /boot/boot.0200 aangemaakt en het installeren op /dev/sdb3 (major 8, minor 19) het bestand /boot/boot.0813. Lilo zal het bestand niet aanmaken als er al een dergelijk bestand is, dus je hoeft je geen zorgen te maken over de backup als je Lilo ooit herinstalleert (bijvoorbeeld na het hercompileren van de kernel). De backup te vinden in /boot/ bestaan altijd uit een weergave van de situatie voordat Lilo ooit werd geïnstalleerd.

Mocht je de installatie van Lilo ooit ongedaan willen maken (bijvoorbeeld, als je de installatie van Linux ongedaan moet maken), dan hoef je alleen de oorspronkelijke bootsector te herstellen. Is Lilo geïnstalleerd in /dev/hda, geef dan de opdracht ``dd if=/boot/boot.0300 of=/dev/hda bs=446 count=1'' (Ik geef zelf slechts de opdracht ``cat /boot/boot.0300 > /dev/hda'', maar dit is geen veilige methode, aangezien het ook de oorspronkelijke partitietabel zal herstellen, die je in de tussentijd gewijzigd kunt hebben). Deze opdracht is veel makkelijker uit te voeren dan een ``fdisk /mbr'' vanuit een DOS-shell: het bied je de mogelijkheid om Linux zuiver van een disk te verwijderen zonder ooit iets anders dan Linux te hoeven booten. Denk eraan, na het verwijderen van Lilo, Linux' fdisk uit te voeren om eventuele Linux partities te verwijderen (DOS' fdisk is niet in staat niet-dos partities te verwijderen).

Installeerde je Lilo op je rootpartitie (b.v., /dev/hda2) dan hoeft er niets speciaals te worden gedaan om de installatie van Lilo ongedaan te maken. Start gewoon Linux' fdisk op om de Linux-partities van de partitietabel te verwijderen. Je moet daarbij ook de DOS-partitie als bootable markeren.
Hoe maak je een ramdisk?
Opmerking: Als je de volgende sectie moeilijk vindt te lezen, dan kun je ook eens kijken op de webpagina: http://surfer.nmr.mgh.harvard.edu/partition/ramdisk.html waar je het "origineel" vindt van deze bijdrage...

door Tony Harris 16 Oct 2000 ram disk eenie-weenie HOWTO

Als je root bestandssysteem zich bevindt op een apparaat waarvoor je kernel geen driver heeft ingecompileerd, dan zul je lilo nodig hebben om die driver zeer vroeg in de bootcyclus als een module te laden. Hiervoor zijn slechts deze twee makkelijke stappen nodig: maak een ramdiskimage aan met /mkinitrd pas lilo.conf aan dat het verwijst naar het image Als eerste cd ik naar /boot:

System.map chain.b module-info-2.2.16-3ext3 System.map-2.2.16-3 initrd-2.2.16-3.img vmlinux-2.2.16-3 System.map-2.2.16-3ext3 vmlinux-2.2.16-3ext3 vmlinuz kernel.h boot.b map vmlinuz-2.2.16-3 bz.2.2.15.juke.Image module-info vmlinuz-2.2.16-3ext3 bzImage-2.2.14 module-info-2.2.16-3

Hier zie je dat ik een 2.2.16-3 kernel heb en dat ik een tweede kernel heb toegevoegd met ext3 ondersteuning (vmlinuz-2.2.16-3ext3). Voor mijn eerste kernel bestaat reeds een ramdiskimage (initrd-2.2.16-3.img) Voor het maken van een nieuw image voor de tweede kernel, typ ik het volgende (wat ik typ is benadrukt weergegeven): boot# mkinitrd initrd-2.2-16-3ext3.img 2.2.16-3ext3 mkinitrd is een shellscript dat zoekt naar de modules die nodig zijn voor mijn kernel en vervolgens een ext2 bestandssysteem aanmaakt met daarop die modules. Als we het image van binnen bekijken dan zien we dat dit het geval is: boot# cat initrd-2.2.16-3ext3.img | gunzip > /tmp/myimage boot# file /tmp/myimage /tmp/myimage: Linux/i386 ext2 filesystem/

Je hoeft het image niet te bekijken. Alleen het aanmaken van het image en het aanpassen van lilo.conf zijn nodig. Om het te kunnen bekijken, moet ik het image net als een bestandssysteem mounten: boot# mount /tmp/myimage /mnt/tmp -t ext2 -o loop=/dev/loop3 boot# ls /mnt/tmp bin dev etc lib linuxrc boot# find /mnt/tmp /mnt/tmp /mnt/tmp/lib /mnt/tmp/lib/aic7xxx.o /mnt/tmp/bin /mnt/tmp/bin/sh /mnt/tmp/bin/insmod /mnt/tmp/etc /mnt/tmp/dev /mnt/tmp/dev/console /mnt/tmp/dev/null /mnt/tmp/dev/ram /mnt/tmp/dev/systty /mnt/tmp/dev/tty1 /mnt/tmp/dev/tty2 /mnt/tmp/dev/tty3 /mnt/tmp/dev/tty4 /mnt/tmp/linuxrc Het belangrijkste onderdeel van dit ramdiskimage is aic7xxx.o, wat mijn scsi-module is. Tenslotte ga ik verder met de laatste stap, namelijk het aanpassen van /etc/lilo.conf: Hier is het record in lilo.conf dat correspondeert met de kernel en de image die ik zojuist aanmaakte: image=/boot/vmlinuz-2.2.16-3ext3 label=linux.ext3 initrd=/boot/initrd-2.2.16-3ext3.img read-only root=/dev/hdb3 Dat was het. Start /lilo als root en herstart het systeem.

Mocht je problemen ondervinden, dan kun je de kernel HOWTO raadplegen. Een aantal zaken moeten in orde zijn: kernelmodules moeten zijn gecompileerd en deze moeten voorkomen in /etc/conf.modules.
De simpele configuratie
De meeste Lilo installaties maken gebruik van een configuratiebestand zoals het hierna volgende: boot = /dev/hda # of je root partitie delay = 10 # pauze, in tienden van een seconde # (om te kunnen onderbreken) vga = 0 # optioneel. Gebruik "vga=1" voor 80x50 #linear # probeer "linear" in geval van geometrie problemen. image = /boot/vmlinux # je zImage bestand root = /dev/hda1 # je root partitie label = Linux # of andere fraaie naam read-only # mount root read-only other = /dev/hda4 # je dos partitie, als je die hebt table = /dev/hda # de huidige partitietabel label = dos # of andere niet fraaie naam

Je kunt meerdere ``image'' en ``other'' records gebruiken als je dat wilt. Het is niet ongewoon om verscheidene kernelimages te configureren in lilo.conf, tenminste als je up to date blijft met de ontwikkeling van de kernel.
Hoe om te gaan met grote kernels
Compileer je een ``zImage'' kernel en is het groter dan een halve megabyte (dit is gebruikelijk bij nieuwe 2.1 kernels), dan kun je daarvoor in de plaats een ``big zImage'' samenstellen: ``make bzImage''. Voor het booten van een groot kernelimage is niets speciaals nodig, maar je hebt wel Lilo versie 18 of nieuwer nodig. Is je installatie ouder, dan moet je het Lilopakket upgraden.
Hoe Windows NT te booten vanuit het 'LILO boot:' menu
Hier geef ik je de routinevolgorde die je op moet volgen als je zowel uit Linux als NT uit het Lilo menu wilt kunnen kiezen: Ten eerste zou ik je aan willen raden een nieuwe kopie van Windows NT 4.0 op je harddisk te installeren. Ik veronderstel dat je reeds een backup hebt gemaakt van belangrijke data, dus de NT installatie zou geen probleem moeten vormen. Tijdens de NT installatie, zal het setupprogramma je niet vragen waar NT's bootloader te plaatsen, dus zal het worden geplaatst in de MBR (Master Boot Record) van je harddisk. Maar, er bestaat een mogelijkheid een vorige inhoud van de MBR te behouden binnen de MBR (vooral een vorige Lilo), dus zou ik je aan willen raden (voor de installatie van NT) de computer te booten met een DOS-diskette met daarop een DOS-versie van FDISK. Achter de prompt a:\ typ je de opdracht: fdisk /mbr en herstart wederom de computer (zonder die diskette). Nadat je met succes NT hebt geïnstalleerd, zul je zien dat het de gehele harddisk of een specifieke partitie van de harddisk gebruikt (afhankelijk van je besluit gedurende het setupproces). Dus is het aan te bevelen de partitie waarop NT voorkomt in te 'krimpen' om wat ruimte op de disk vrij te maken. In die vrije ruimte zul je Linux gaan installeren. Nadat je NT geconfigureerd en draaiend hebt gekregen, moet je de computer booten met een diskette met het Partition Magic utility van Power Quest. Dit is een grafisch hulpmiddel waarmee je alle partities op alle harddisks die je hebt, kunt zien. Het mooiste is dat je wijzigingen aan je partities kunt aanbrengen zonder daarbij je bestaande gegevens aan te tasten. Eén van de beschikbare wijzigingen is je bestaande partitie(s) kleiner te maken, om ruimte vrij te maken op de disk(s) voor andere doeleinden. Alhoewel je wordt geadviseerd een backup te maken voordat je wijzigingen aanbrengt op de partities, maak ik NT's partitie gewoonlijk al kleiner voordat ik iets installeer behalve NT zelf (dus, zonodig, zou een herhaalde installatie geen probleem zijn). Partition Magic (of enig ander vergelijkbaar utility waar je bekend mee bent) zal je NT's partitie verkleinen (NTFS of FAT) tot een kleinere afmeting en het aan het begin of einde van de vorige afmeting plaatsen. Dit betekent dat je kunt kiezen voor een 'verkleinde' NT partitie aan het begin of einde van je disk (ik kies gewoonlijk voor NT aan het begin, zodat het einde van je disk vrij komt). Nadat het 'verkleinen' is voltooid, kun je NT rebooten om de nieuwe situatie te controleren: je kunt Windows Explorer of Disk Adminitrator daarvoor gebruiken. De volgende stap bestaat uit de Linux-installatie. In het geval je bekend bent met de RedHat distributie (ik hoop dat dit hetzelfde is bij andere distro's of vergelijkbaar), begin je door je installatie-CD in het station te doen en de computer te herstarten. Wanneer je zover bent te gaan kiezen welk type installatie het zal worden (Gnome of KDE Workstation, Custom, enz.) kun je uitkiezen wat je tevoren plande, maar ik zou je aan willen bevelen als eerste een Workstation installatie uit te voeren. De Linux setup zal automatisch de vrije ruimte op de (eerste) harddisk kunnen vinden, waarbij het alle partities aanmaakt die voor Linux nodig zijn, standaard de belangrijkste opties instelt zodat de setup soepel verloopt (later kun je naar wens ontbrekende componenten toevoegen of Linux herinstalleren als Custom over de bestaande linux partities). Installeer Lilo in de MBR. Als het er naar uit ziet dat de Linux-installatie is voltooid, dan start je de computer opnieuw op. Je krijgt Lilo dan te zien met als enige keuze Linux om te booten (of wellicht meer dan één Linux item, in geval je een multi-processor systeem hebt). Maar, geen paniek! Windows NT is er nog steeds waar je het hebt geïnstalleerd alvorens je Linux installeerde. Leer Linux zo snel mogelijk kennen, om het bestand /etc/lilo.conf te kunnen lokaliseren en bewerken. Wanneer je dit bestand voor de eerste keer opent, zul je zien dat hierin slechts één (of meer) Linux records bevinden. Je moet de exacte positie (lees: partitie) weten waar Windows NT is geïnstalleerd. Je kunt dan een van toepassing zijnd record toevoegen aan het bestand /etc/lilo.conf. Als je dat eenmaal hebt gedaan, herstart je Lilo, en bij de volgende reboot, zie je zowel 'linux' als 'nt' items in het Lilo menu.
Hoe Windows 2000 vanuit het `LILO boot:' menu te booten
Je kunt dezelfde procedure als hiervoor beschreven gebruiken. Ik raad je aan de mini-HOWTO te lezen dat ook gaat over het booten van Windows 2000. Daarin staan vele bruikbare details betreffende diverse Linux+WinNT/2000/98 combinaties.
hdc als hda laten booten en bios= gebruiken
Met Lilo kan een kernelimage op de ene disk worden geplaatst en de BIOS worden geïnstrueerd het van een andere disk op te halen. Ik vind het bijvoorbeeld normaal om Linux op een disk te installeren die ik aansluit op hdc (de master disk van de secondaire controller) en het te booten als een standalone systeem op de primaire IDE controller van een andere computer. Ik kopieerde de installatiediskette naar een kleine partitie, om dan chroot uit te voeren in een virtuele console voor het installeren van hdc, terwijl ik het systeem gebruik voor iets anders.

Het bestand lilo.conf dat ik gebruik om Lilo te installeren is: # Dit bestand moet worden gebruik op een systeem draaiend vanaf /dev/hdc boot = /dev/hdc # overschrijf de MBR van hdc disk = /dev/hdc # vertel hoe hdc eruit zal zien: bios = 0x80 # de bios zal het zien als de eerste disk delay = 0 vga = 0 image = /boot/vmlinux # dit is op /dev/hdc1 root = /dev/hda1 # maar tijdens booten wordt het hda1 label = Linux read-only

Dit configuratiebestand moet worden ingelezen door Lilo draaiend vanaf /dev/hdc1. De Lilo tabellen die naar de bootsector worden geschreven (/dev/hdc) moet verwijzen naar de bestanden in /boot (thans geïnstalleerd als hdc); dergelijke bestanden zullen worden benaderd onder hda wanneer deze disk zal worden geboot als een standalone systeem.

Ik noem dit configuratiebestand /mnt/etc/lilo.conf.hdc (/mnt is waar hdc tijdens de installatie wordt gemount. Ik installeer Lilo door het aanroepen van ``cd /mnt; chroot . sbin/lilo -C /etc/lilo.conf.hdc''. Raadpleeg de manpage van chroot als dit er magisch uitziet.

De ``bios='' directive in lilo.conf wordt gebruikt om Lilo aan te geven wat de BIOS denkt van je devices. BIOS aanroepen identificeren diskettestations en harddisks met een getal: 0x00 en 0x01 selecteren de diskettestations, 0x80 en de volgende getallen selecteren harddisks (oude BIOSsen kunnen slechts twee disks benaderen). De betekenis van ``bios = 0x80 in het eerdere voorbeeldbestand is daarom ``gebruik 0x80 in je BIOS aanroepen voor /dev/hdc''.

Deze Lilo directive kan ook van pas komen in andere situaties, bijvoorbeeld wanneer je BIOS in staat is te booten vanaf SCSI-disks in plaats van IDE-disks. Wanneer er zowel IDE als SCSI-apparaten zijn, kan Lilo niet aangeven of 0x80 zal refereren naar de een of de ander, omdat de gebruiker het kan kiezen in de configuratiemenu's van de BIOS, en de BIOS kan niet worden benaderd wanneer Linux draait.

Standaard, verondersteld Lilo dat IDE drives als eerste door de BIOS worden ingedeeld, maar dit kan worden overschreven door gebruik de maken van instructies in /etc/lilo.conf:

disk = /dev/sda bios = 0x80
Gebruik van Lilo wanneer de BIOS de rootpartitie niet ziet
Ik heb twee IDE-disks, en een SCSI-disk. De SCSI-disk is niet te zien door de BIOS. De Linux Loader, Lilo, maakt gebruik van BIOS aanroepen en ziet slechts de disks die de BIOS kan zien. Mijn stomme AMI BIOS boot alleen vanaf "A:" of "C:". Mijn root bestandssysteem bevindt zich op een partitie op de SCSI-disk.

De oplossing bestaat uit het opslaan van de kernel, het map bestand en de chain loader op een Linux partitie op de eerste IDE. Het is niet noodzakelijk de kernel te bewaren op je rootpartitie.

De tweede partitie op mijn eerste IDE (/dev/hda2, de Linux partitie die wordt gebruikt om het systeem te booten) is gemount op /u2. Dit is het /etc/lilo.conf bestand dat ik gebruikte. # Installeer Lilo in de Master Boot Record # op de eerste IDE. # boot = /dev/hda # /sbin/lilo (de installer) kopieert het Lilo boot record # vanuit het volgende bestand naar de MBR-lokatie. install = /u2/etc/lilo/boot.b # # Ik schreef een uitgebreid bootmenu. Lilo vindt het daar. message = /u2/etc/lilo/message # De installer zal het volgende bestand opbouwen. Het vertelt # de bootloader waar de kernelblokken zijn. map = /u2/etc/lilo/map compact prompt # Wacht 10 seconden, boot vervolgens standaard e 1.2.1 kernel. timeout = 100 # De kernel is opgeslagen waar BIOS het kan zien door de opdracht: # cp -p /usr/src/linux/arch/i386/boot/zImage /u2/z1.2.1 image = /u2/z1.2.1 label = 1.2.1 # Lilo vertelt de kernel als root de eerste SCSI-partitie te mounten. # BIOS hoeft niet in staat te zijn het te zien. root = /dev/sda1 # Deze partitie zal worden gecontroleerd en opnieuw read-only worden gemount # door /etc/rc.d/rc.S # Ik hield een Slackware kernel bij de hand in geval ik een kernel bouwde # die niet functioneerde. Ik had deze echt eens nodig. image = /u2/z1.0.9 label = 1.0.9 root = /dev/sda1 read-only # Mijn DR-DOS 6 partitie. other = /dev/hda1 loader=/u2/etc/lilo/chain.b label = dos alias = m
Hoe weet ik het BIOS nummer voor mijn SCSI-disks
Bijdrage van Marc Tanguy (mtanguy@ens.uvsq.fr), 2001-09-27
De theorie
Er zijn in wezen twee manieren om hier achter te komen:

Als je een adaptec scsi-kaart hebt (2940u2, 29160, 39160), gebruik je simpelweg de modus 'diagnose' (BIOS v3.10.0 aan te bevelen). Het moet worden geactiveerd in het BIOS-menu van de scsi-kaart. Vervolgens wacht je tot je iets te zien krijgt als: ... | ID | LUN | Vendor | Product | Rev | Size | Sync | Bus | HD# @ ... | 0 | 0 | QUANTUM | ATLAS10K2 | DDD6 | 17GB | 160 | 16 | 80h @ ... | 1 | 0 | QUANTUM | ATLAS10K2 | DDD6 | 17GB | 160 | 16 | 81h @ ... | 2 | 0 | IBM | DDRS | DC1B | 4GB | 80 | 16 | 82h @ ... | 3 | 0 | IBM | DNES | SAH0 | 9GB | 80 | 16 | 83h

Als je geen adaptec kaart hebt, dan moet je weten wat de 'booting' disk is (gewoonlijk ID 0, maar niet noodzakelijk, het kan worden gedefinieerd in de BIOS van de scsi-kaart) waar LILO is te vinden en wordt gestart: dit is de eerste disk, dus met nummer 0x80. Daarna is het erg simpel, de BIOS volgt de ID's.

Bijvoorbeeld: ID 0 -> boot -> 0x80 ID 1 -> empty ID 2 -> disk -> 0x81 ID 3 -> disk -> 0x82 of ID 0 -> disk -> 0x81 ID 1 -> empty ID 2 -> disk -> 0x82 ID 3 -> boot -> 0x80 ID 4 -> disk -> 0x83

Bij dit deel maakt het helemaal niet uit wat op de scsi-disks is geïnstalleerd. Maar als je gebruik maakt van een ID dat hoger is dan die van de SCSI-adapter dan kan het een probleem vormen. Dus je moet altijd proberen het ID van de SCSI-adapter in te stellen na het ID van de SCSI-devices.
Hoe het Linux en NT booten te wisselen ?
OK, maar NT moet de eerste te booten disk zijn, dus wil ik het in 0x80, maar ik heb LILO en een volledige ext2 disk reeds op 0x80 en mijn NT disk is in 0x83. Hoe kan ik linux en NT wisselen? Dit is heel eenvoudig: je moet de BIOS gewoon vertellen dat de NT disk nu 0x80 is en de Linux disk 0x83. other=/dev/sdd1 label=nt map-drive = 0x83 to = 0x80 map-drive = 0x80 to = 0x83 Deze wijziging produceert een waarschuwing: Warning: BIOS drive 0x8? may not be accessible maar als je weet wat je aan het doen bent, dan zal het zonder problemen werken. Ik gebruikte het bij deze configuratie met Red Hat Linux 7.1 en Windows 2000 Pro : Name Flags Part Type FS Type [Label] Size (MB) Disk Drive: /dev/sda - 0x80 sda1 Boot Primary Linux ext2 [/boot] 24.68 sda2 Primary Linux Swap 139.83 sda3 Primary Linux ext2 [/usr] 3150.29 sda4 Primary Linux ext2 [/home] 15044.04 Disk Drive: /dev/sdb - 0x81 sdb1 Primary Linux Swap 139.83 sdb2 Primary Linux ext2 [/] 3150.29 sdb3 Primary Linux ext2 [/opt] 1052.84 sdb4 Primary Linux ext2 [/public] 14015.88 Disk Drive: /dev/sdc - 0x82 sdc1 Primary Linux ext2 [/var] 1052.84 sdc2 Primary Linux ext2 [/tmp] 106.93 sdc3 Primary Linux ext2 [/cache] 1052.84 sdc4 Primary Linux ext2 [/chroot] 2352.44 Disk Drive: /dev/sdd - 0x83 sdd1 Boot Primary NTFS [WINDOWS_2000] 9162.97

Mijn volledige /etc/lilo.conf : boot=/dev/sda map=/boot/map install=/boot/boot.b prompt default=Linux read-only compact image=/boot/vmlinuz label=Linux root=/dev/sdb2 other=/dev/sdd1 label=Windows map-drive = 0x83 to = 0x80 map-drive = 0x80 to = 0x83
Diversen
Ik heb zojuis een nieuwe scsi-disk aangesloten, en nu weigert LILO te booten, wat is er aan de hand? Wanneer je een disk aansluit, moet je voorzichtig zijn met de ID's. Als je een disk toevoegt tussen reeds aangesloten disks, worden de BIOS nummers verwisseld: Ervoor ----> Erna scsi id - - BIOS id scsi id - - BIOS id ID 0 - disk - 0x80 ID 0 - disk - 0x80 ID 1 - empty ID 1 - new disk - 0x81 ID 2 - disk - 0x81 ID 2 - disk - 0x82 !! Veranderen je BIOS id's, dan moet je ze opnieuw toekennen.
Grote disks benaderen wanneer de BIOS dit niet kan
Opmerking: 1GB is "Groot"? Wel, ooit...

Het systeem op kantoor heeft een IDE disk van 1 GB. De BIOS ziet slechts de eerste 504 MB van deze IDE. (MB betekent hier 2**10 bytes, geen 10**6 bytes.) Dus heb ik MS-DOS op een 350 MB partitie /dev/hda1 en de Linux root op een 120 MB partitie /dev/hda2.

Hauke Laging (hauke@laging.de) en Bob Hall (bhall@hallfire.org) merkte hierin een kleine fout op, dus raadde ze aan een MB te stellen op 2**20 bytes in plaats van 2**10 bytes. Bedankt voor de correctie. Bovendien zou Hauke graag meer willen leren over wat hij noemde, "tekencodes bij het opstarten van LILO, wanneer LILO stopt met LI, LI-, LIL- of iets dergelijks". Ik zou een bijdrage gerelateerd aan deze kwestie of een geldige weblink daarnaar zeer waarderen.

Hier is de bijdrage van Zohar Stolar, zohar@numericable.fr): B. LILO boot foutcodes

Met dank voor de link.

MS-DOS kon zichzelf niet correct installeren toen de disk nieuw was. Bij Novell DOS 7 werd hetzelfde probleem ervaren. Gelukkig vergat IBM de "OnTrack" diskette in de doos bij de disk te doen. Er werd verondersteld dat bij de disk een product met de naam "OnTrack Disk Manager" werd geleverd. Als je alleen MSDOS hebt, denk ik dat je het moet gebruiken.

Dus maakte ik een partitietabel aan met Linux' fdisk. MSDOS-6.2 weigerde zichzelf in /dev/hda1 te installeren. Het gaf een foutmelding terug als ``deze release van MS-DOS is voor nieuwe installaties. Op je computer staat reeds MS-DOS, dus je hebt een upgrade release nodig van je dealer.'' In werkelijkheid was de disk gloednieuw.

Wat een puinhoop! Dus draaide ik Linux' fdisk nogmaals op en verwijderde partitie 1 van de tabel. Hiermee was MS-DOS 6.2 tevreden, dat verderging met het aanmaken van exact dezelfde partitie 1 die ik net ahd verwijderd en het installeerde zichzelf. MS-DOS 6.2 schreef zijn Master Boot Record op de disk, maar kon niet booten.

Gelukkig had ik een Slackware kernel op diskette (aangemaakt door het Slackware installatieprogramma "setup"), dus bootte ik Linux en schreef Lilo over MS-DOS defecte MBR. Dit werkt wel. Dit is het /etc/lilo.conf bestand dat ik gebruikte: boot = /dev/hda map = /lilo-map delay = 100 ramdisk = 0 # Zet ramdisk uit in Slackware kernel timeout = 100 prompt disk = /dev/hda # BIOS ziet alleen de eerste 500 MB. bios = 0x80 # specificeert de eerste IDE. sectors = 63 # haal de getallen uit de docs van je disk. heads = 16 cylinders = 2100 image = /vmlinuz append = "hd=2100,16,63" root = /dev/hda2 label = linux read-only vga = extended other = /dev/hda1 label = msdos table = /dev/hda loader = /boot/chain.b

Nadat ik deze systemen installeerde, verifieerde ik dat de partitie met de zImage, boot.b, map, chain.b en message bestanden gebruik kon maken van een msdos bestandssysteem, zolang het niet is bewerkt met "stacker" of "doublespace". Dus kon ik de DOS-partitie aanmaken op /dev/hda1 met 500 MB.

Ik leerde tevens dat "OnTrack" een partitietabel zou hebben geschreven die een tiental bytes verderop de disk zou zijn begonnen, in plaats van aan het begin, en het is mogelijk om de Linux IDE-driver zo te schrijven dat het dit probleem omzeilt. Maar installeren met de voorgecompileerde Slackware kernel zou onmogelijk zijn geweest. Uiteindelijk zond IBM me een "OnTrack" diskette. Ik belde de technische ondersteuning van OnTrack. Ze vertelden mij dat Linux onbruikbaar is, omdat Linux geen gebruik maakt van de BIOS. Ik gaf hun diskette weg.
Booten van een rescuedisk
Vervolgens installeerde ik Windows 95 op mijn kantoorsysteem. Ik gooide mijn fraaie Lilo MBR weg, maar liet mijn Linux partities in stand. Het duurt lang eer kernels vanaf diskette zijn geladen, dus stelde ik een diskette samen met een werkende Lilo setup, waarmee ik mijn kernel vanaf de IDE-disk kon booten. Ik maakte de lilo diskette als volgt aan: fdformat /dev/fd0H1440 # maak sporen aan op nieuwe diskette mkfs -t minix /dev/fd0 1440 # maak bestandssysteem type minix mount /dev/fd0 /mnt # mount in de standaard tmp mount point cp -p /boot/chain.b /mnt # kopieer de chain loader lilo -C /etc/lilo.flop # installeer Lilo en de map op diskette. umount /mnt

De diskette moet worden gemount wanneer je het installatieprogramma uitvoert zodat Lilo het map bestand kan wegschrijven.

Dit bestand is /etc/lilo.flop. Het is bijna hetzelfde als het laatste bestand. # Maakt een diskette dat kernels vanaf HD kan booten. boot = /dev/fd0 map = /mnt/lilo-map delay = 100 ramdisk = 0 timeout = 100 prompt disk = /dev/hda # 1 GB IDE, BIOS ziet slechts de eerste 500 MB. bios=0x80 sectors = 63 heads = 16 cylinders = 2100 image = /vmlinuz append = "hd=2100,16,63" root = /dev/hda2 label = linux read-only vga = extended other = /dev/hda1 label = msdos table = /dev/hda loader = /mnt/chain.b

Tenslotte had ik MS-DOS 6.2 nog nodig op mijn kantoorsysteem, maar ik wilde de eerste disk hiervoor niet gebruiken. Ik voegde een SCSI-controller en disk toe, maakte hierop een msdos bestandssysteem aan met Linux' mkdosfs, en Windows 95 herkende het als "D:". Maar natuurlijk zou MSDOS niet van D: booten. Met Lilo is dit geen probleem. Ik voegde het volgende toe aan het lilo.conf bestand uit voorbeeld 2. other = /dev/sda1 label = d6.2 table = /dev/sda loader = /boot/any_d.b Met deze aanpassing draait MSDOS 6.2, en denkt het zich op C: te bevinden en Windows 95 op D:.
LILO na de installatie van Mandrake Linux 9.1 op HP-producten
2003-11-19
Beschrijving van de producten die werden gebruikt bij dit experiment
Opmerking: Mensen, dit onderdeel is op GEEN enkele wijze reclame voor HP producten! In feite ontstonden in een serie HP computers die ik heb gebruikt fouten in voedingunits, problemen met harddisks, enz. Batterijen van laptops raakten eerder uitgeput dan was te verwachten. Afgezien hiervan zijn HP machines prima in orde.

HP Omnibook 6000 Een laptop computer Omnibook 6000 is uitgerust met een 'bootable' DVD station en recent, op een ICT conferentie, kocht ik een opstartbare DVD-ROM met een Mandrake Linux 9.1 installatie. Na het booten van de laptop met die opstartbare DVD, ging het direct naar het Linux installatiemenu.

HP Vectra VL420 (ingezet als server) Een HP Vectra VL420 daarentegen beschikt niet over een DVD station (alleen een CD station), dus de directe installatie van die installatie-DVD was niet mogelijk. Maar het maken van een opstartbare diskette voor het opstarten van de installatieprocedure is mogelijk. Er zijn verscheidene bootimages beschikbaar voor die gebruikers zonder DVD station (opstartbaar of niet). Eéen van de images is een netwerkimage. Dat betekent dat men in een lokaal netwerk dient te beschikken over een NFS, FTP, of HTTP server van waaruit de installatie kan worden uitgevoerd.

HP Vectra VL420 (ingezet als werkstation) Een ander VL420 desktop systeem dat ik ook gebruik, heeft een vrije HDD over van een eerdere Windows 2000 serverinstallatie (in werkelijkheid werd die IDE-disk verplaatst uit de andere computer waarin het de primaire disk was en hier is het de secundaire disk voor backupgegevens). Het fraaie is dat hierop HTTP en FTP-servers zijn geïnstalleerd (uiteraard bruikbaar als het systeem vanaf die disk wordt geboot). Dat kwam goed uit, gezien ik nu één van deze servers kon gebruiken. Dus stelde ik een voor het netwerk geschikte opstartbare diskette samen en bootte de eerste Vectra VL420 (bedoeld als Linux server) ermee. Even verderop kon de installatiemethode worden gekozen (NFS of FTP of HTTP server). In eerste instantie wilde ik de tweede 'vrije' HTTP server gebruiken op de eerste genoemde Vectra, maar ongeacht welke permissie ik probeerde te geven aan de 'Everyone' groep met Windows gebruikers, kreeg ik altijd de volgende melding terug van de Linux-setup: Error: Couldn't get file ... (of iets dergelijks) Toen probeer ik de FTP-server te gebruiken van de tweede Vectra en in eerste instantie werd hier ook gevraagd om lokale en remote IP-adressen. Toen met succes. Het begon zonder foutmeldingen een deel van de remote Linux bestanden in het geheugen te laden. Zeer snel daarna ontstond dezelfde situatie als op de Omnibook 6000: het ging direct naar het installatiemenu, een gebruiker vragen welke taal voor de installatie te gebruiken. Van daaruit verliep het setupproces vrijwel hetzelfde... Ik koos/bevestigde de volgende items: - de te gebruiken taal, naast English(American) als standaardwaarde: Ik voegde Unicode en Serbian toe (zowel Cyrillic als Latin); - een muis en toetsenbord; - een beveiligingsniveau - Ik accepteerde de standaardwaarden: 'Standard' voor laptop en 'Higher' voor server; De volgende belangrijke taak bestond uit het kiezen van één van DrakX partitioneringsopties: - voor de laptop koos ik de 'Use the free space on the Windows partition', omdat de laptop één IDE-harddisk had en ik het deels wilde gebruiken voor Linux (naast de reeds geïnstalleerde Windows 2000 Prof). Windows' Disk Management rapporteerde:

Disk 0 15 MB FAT (HP Diagnostics or like) 7.13 GB FAT32 (C: "HPNOTEBOOK") 20.80 GB Free space De twee partities (FAT & FAT32) werden gedurende de installatieprocedure aangemaakt gebruik makend van HP's meegeleverde installatie CD's. In eerste instantie gaf de Linux setup als foutmelding dat mijn Windows partitie "te gefragmenteerd was" en vereiste dat ik onder Windows zou rebooten, het utility "defrag" zou draaien, en dan de Mandrake Linux installatie zou hervatten. Het duurde ca. 1.5 uur eer het defragmentatieproces was voltooid! Bij het herstarten van de setup, wilde het de Windows partitie van 7.13 GB gebruiken in plaats van die met 20.80 GB. Ik koos voor 'Gebruik de vrije ruimte'. Toen werden de partities voor Linux aangemaakt: /dev/hda5 en /dev/hda7. - voor de Vectra VL420 gebruikte ik de 'Custom disk partitioning' omdat ik hierin twee SCSI-disks had, waarvan op één Windows 2000 Server reeds was geïnstalleerd, en de ander wilde ik geheel gebruiken voor een Linux-server. BTW, ik was er niet zeker van wat de optie 'Erase entire disk' zou doen tijdens de volgende stap (het verwijderen van een gehele disk of een partitie?), alhoewel ook dit de juiste oplossing zou kunnen zijn. DrakX herkende de twee SCSI-disks als sda en sdb en ik koos sdb voor de installatie van Linux. De eerste stap bestond uit 'Clear all' en daarna uit 'Auto allocate' de ruimte op die tweede disk. Tenslotte bleek na een 'Done' dat de Linux partities /dev/sdb1 en /dev/sdb6 waren aangemaakt.
Hoe ziet LILO eruit op deze HP-producten
HP Omnibook 6000

boot=/dev/hda map=/boot/map vga=normal default="windows" keytable=/boot/us.klt prompt nowarn timeout=100 message=/boot/message menu-scheme=wb:bw:wb:bw image=/boot/vmlinuz label="linux" root=/dev/hda5 initrd=/boot/initrd.img append="quiet devfs=mount acpi=off" read-only image=/boot/vmlinuz label="failsafe" root=/dev/hda5 initrd=/boot/initrd.img append="failsafe devfs=nomount acpi=off" read-only other=/dev/hda2 # /dev/hda1 schijnt te zijn gereserveerd # voor HP diags. label="windows" table=/dev/hda other=/dev/fd0 label="floppy" unsafe

HP Vectra VL420 (geïnstalleerd als een desktop client Linux-systeem)

boot=/dev/hda map=/boot/map vga=normal default="windows" keytable=/boot/us.klt prompt nowarn timeout=100 message=/boot/message menu-scheme=wb:bw:wb:bw image=/boot/vmlinuz label="linux" root=/dev/hda5 initrd=/boot/initrd.img append="quiet devfs=mount acpi=off" vga=788 # die regel ontbreekt bij bovenstaande laptop # met LCD scherm. read-only image=/boot/vmlinuz label="linux-nonfb" root=/dev/hda5 initrd=/boot/initrd.img append="devfs=mount acpi=off" read-only image=/boot/vmlinuz label="failsafe" root=/dev/hda5 initrd=/boot/initrd.img append="failsafe devfs=nomount acpi=off" read-only other=/dev/hda1 # /dev/hda1 schijnt hier niet te zijn gereser- # veerd voor HP diags. label="windows" # Daar heb ik Windows 2000 Professional al table=/dev/hda # geïnstalleerd (waarschijnlijk zonder # de door HP geleverde CD's). other=/dev/hdb1 # dat is de vrije disk met Windows 2000 Server. label="windows2" # In feite had ik er wat gegevens op en # gebruikte ik het als een tweede, backup # disk op dat werkstation. table=/dev/hdb # Ik heb nooit geprobeerd de computer ervan te # booten, maar Mandrake's setup bood het aan # als een bootoptie. map-drive=0x80 # (En dat was handig als een FTP-server, nodig # om Mandrake Linux te installeren op de # andere box - ook zonder DVD-station). to=0x81 map-drive=0x81 to=0x80 other=/dev/fd0 label="floppy" unsafe

HP Vectra VL420 (geïnstalleerd als een desktop Linux-systeem met serverfeatures)

boot=/dev/sda # /dev/sda is de eerste SCSI-disk waarop # LILO voorkomt (MBR). map=/boot/map vga=normal default="windows" keytable=/boot/us.klt prompt nowarn timeout=100 message=/boot/message menu-scheme=wb:bw:wb:bw image=/boot/vmlinuz label="linux" root=/dev/sdb1 # /dev/sdb1 is de tweede SCSI-disk waar # Linux op voorkomt. initrd=/boot/initrd.img append="quiet devfs=mount acpi=off" vga=788 read-only image=/boot/vmlinuz label="linux-nonfb" root=/dev/sdb1 initrd=/boot/initrd.img append="devfs=mount acpi=off" read-only image=/boot/vmlinuz-secure label="linux-secure" # iets gerelateerd aan de beveiliging # van de Linux server? root=/dev/sdb1 initrd=/boot/initrd-secure.img append="quiet devfs=mount acpi=off" read-only image=/boot/vmlinuz label="failsafe" root=/dev/sdb1 initrd=/boot/initrd.img append="failsafe devfs=nomount acpi=off" read-only other=/dev/sda1 # /dev/sda1 is de eerste partitie op de # eerste SCSI disk waarop Windows voorkomt label="windows" table=/dev/sda
Conclusies
Uit bovenstaande voorbeelden, valt af te lezen dat ik diverse computersamenstellingen heb gebruikt met diverse typen harddisks. Somewhere there is only one IDE drive, somewhere else there are two of them, otherwise there are a couple of SCSI drives etc. Ongeacht daarvan probeerde ik LILO altijd in de MBR te plaatsen - te vinden op de eerste disk. Nu het ernaar uitziet dat Linux het eindelijk voor elkaar heeft om iets te doen aan het oude 1024 cylinder probleem. In feite lijkt LILO in staat te zijn Linux te booten ongeacht of het dichtbij de rest van de Linux partities is geplaatst of niet.

Er zijn nog wat andere overwegingen gerelateerd aan bovenstaand experiment, maar ze maken onderdeel uit van een ander prima document, de: mini-HOWTO.
Bibliografie
25 mrt 2005 Opmerking: Mensen ik breng vaak een bezoek aan een aantal (inter)nationale ICT conferenties in de buurt van Serbian en Montenegro, werkstukken aanleverend en presentaties houdend. Hier vind je bijvoorbeeld staan het publiek toesprekend. Wat is wil doen is - zo breed mogelijk - het basisidee en de zinvolle missie van de amateur radio hobby verspreiden. Wanneer maar mogelijk wil ik mijn lezers met Linux kennis laten maken. Bovendien heb ik diverse artikelen geschreven voor een diversiteit aan wetenschappelijke en andere magazines. Hieronder tref je een lijst aan met de artikelen die ik heb geschreven, en de werkstukken die ik tot nu toe heb geleverd aan de conferenties.

Voor het geval dat je mijn vrijwillige werkstukken wilt herpubliceren in kranten of via andere publieke media, kun je gerust contact met me opnemen. Een aantal van mijn werkstukken zijn geschreven in Serbian Cyrillic, een aantal daarvan in de Engelse taal en een aantal daarvan zelfs in een combinatie daarvan!

- "U prilog I.A.C.", MI (the youth scientists' organization newspaper), No. 69, 1990. - "U prilog I.A.C. (2)", MI (the youth scientists' organization newspaper), No. 70, 1990. - "Vise od radio-amaterskog hobija", Vojska, No. 163, 1995. - "Korak ka zvezdama", Vojska, No. 200, 1996. - "Die Gefahr von Innen - Internet gegen Amateurfunk", AMSAT-DL Journal, No. 4, Dez./Feb. 96/97. - "Kakva nam organizacija (ne) treba?", Radioamater, Feb. 1997. - "Kakva nam organizacija (ne) treba? (2)", Radioamater, Apr./May. 1997. - "Sateliti umiru padajuci", Vojska, No. 235, 1997. - "The Internet is not the Enemy", QST, Aug. 1998. - "Novi radio-amateri za novi vek", Antena, June 2000. - "Racunarske komunikacije putem radio-veza i zastita pristupa", Bezbednost, No. 3, 2000. - "Paket-radio - Racunarske komunikacije putem radio-veza", proceedings, "Info-Teh", Vrnjacka Banja, Serbia, 2001. - "Racunarske komunikacije putem radio-amaterskih veza", proceedings, "YU-Info", Kopaonik, Serbia, 2002. - "Computer Communications over radio", presentation, "Linux FEST", Belgrade, Serbia, 2002. - "Paket-radio - Radio-amaterske digitalne veze", proceedings, "Kongres JISA", Herceg Novi, Montenegro, 2002. - "Paket-radio (2) - Modemi za radio-veze", proceedings, "Info-Teh", Vrnjacka Banja, Serbia, 2002. - "Alternativne racunarske mreze", festival catalog, "INFOFEST", Budva, Montenegro, 2002. - "Alternative computer networks", proceedings, "TELFOR", Belgrade, Serbia, 2002. - "With rule and regulation improvements to the progress" proceedings, "TELFOR", Belgrade, Serbia, 2002. - "Racunarske komunikacije putem radio-amaterskih veza (2)", proceedings, "YU-Info", Kopaonik, Serbia, 2003. - "Racunarske komunikacije putem radio-amaterskih veza (3)", proceedings, "YU-Info", Kopaonik, Serbia, 2003. - "Paket-radio (3) - Programske mogucnosti na strani servera", proceedings, "Info-Teh", Vrnjacka Banja, Serbia, 2003. - "Paket-radio (4) - Legal rules and regulations in the amateur computer networks", proceedings, "Info-Teh", Vrnjacka Banja, Serbia, 2003. - "Packet-radio (2) - With rule and regulation improvements to the progress", proceedings, "Kongres JISA", Herceg Novi, Montenegro, 2003. - "Alternativne racunarske mreze (2)", festival catalog, "INFOFEST", Budva, Montenegro, 2003. - "Alternativne racunarske komunikacije putem radio-veza", Info M, 6-7/2003. - "Legal Rules and Regulations in the Amateur Radio Computer Networks", proceedings, "22nd ARRL and TAPR Digital Communications Conference", Hartford, CT USA, 2003. - "Favoritism", IEEE Potentials, Oct/Nov 2003 - "Alternative computer networks (2)", proceedings, "TELFOR", Belgrade, Serbia, 2003. - "With rule and regulation improvements to the progress (2)" proceedings, "TELFOR", Belgrade, Serbia, 2003. - "XI Telekomunikacioni forum - TELFOR 2003", Info M, 8/2003. - "Aktivnosti organizacije IEEE Computer Society - YU Chapter" Info M, 8/2003. - "Yugoslavia IEEE Student Branch", IEEE Region 8 News, Vol. 7 No. 1, Feb/Mar 2004 - "Radio-amaterske racunarske mreze", tutorial, "Info-Teh", Vrnjacka Banja, Serbia, 2004. - "Radio-amaterske racunarske mreze", tutorial, "Kongres JISA", Herceg Novi, Montenegro, 2004. - "The Amateur Radio as a Learning Technology in Developing Countries", proceedings, "ICALT/TEDC 2004", Joensuu, Finland, 2004. - "The Amateur Radio in Engineering Education", seminar, "IEEE-EESTEC Technical Conference 2004", Arcavacata di Rende (Cosenza), Italy, 2004. - "The Conference Low-Down", IEEE Potentials, Feb/Mar 2005 - "ICALT 2004, IEEE Novi Sad SB, Serbia & Montenegro", IEEE Region 8 News, Vol. 8 No. 1, Mar 2005

Naast deze gepubliceerde artikelen en stukken, studeerde ik voor een M.Sc. graad in computerkunde. Ik ben tevens lid van de volgende accociaties: IEEE Computer Society, IEEE Communications Society en ACM. Bovendien heb ik als vrijwilliger gewerkt aan het tot stand komen van een academie computernetwerk dat gebruik zou maken van de amateur radio stations als de media. Dergelijke netwerken bestaan al elders op de aardbol en ik nodig hun beheerders uit contact met me op te nemen met als doel samen te werken.
Verdere informatie Copyright
Copyright (c) 2005 by Miroslav Skoric, YT7MPB.

Permission is granted to copy, distribute and/or modify this document under the terms of the GNU Free Documentation License, Version 1.1 or any later version published by the Free Software Foundation; with no Invariant Sections, with no Front-Cover Texts, and with no Back-Cover Texts. A copy of the license is available from name="http://www.fsf.org/licenses/fdl.html">
Disclaimer
Gebruik de informatie in dit document op eigen risico. Ik verwerp eventuele potentiële aansprakelijkheid met betrekking tot dit document. Gebruik de concepten, voorbeelden en/of andere inhoud van dit document geschiedt geheel op eigen risico. Alle copyrights vallen in handen van hun eigenaren, tenzij specifiek anders vermeld. Gebruik van een term in dit document zou niet moeten worden opgevat als van invloed zijnde op de geldigheid van enig handels- of servicemerk. Het benoemden van bepaalde producten of merken zou niet moeten worden gezien als onderkenningen. Het wordt aangeraden dat je een backup maakt van je systeem voordat je grote installaties uitvoert en deze backups regelmatig bijwerkt.
Nieuws
In aanvulling op de Lilo documentatie, bestaan er nog een aantal mini-howto's die van pas kunnen komen. Ze hebben allen een naam in de vorm ``Linux+ mini-HOWTO door mij geschreven, die gaat over het toevoegen van een item voor NT onder het reeds bestaande Lilo menu onder Linux (gedetailleerder dan in dit document). Bovendien wordt in de "Multiboot-with-LILO" beschreven hoe de diverse Windows varianten kunnen voortbestaan naast Linux. Deze mini-HOWTO zal zo nu en dan worden bijgewerkt. Als je verwacht dat de HOWTO op je Linux installatie CD wat verouderd is, dan kun je kijken of er zich op Internet nieuwere uitgaven bevinden. Ze zijn te vinden op één van de urls of .
Krediet
Deze versie van de mini-HOWTO is te danken aan: Cameron Spitzer (cls@truffula.sj.ca.us) Alessandro Rubini (rubini@linux.it) Tony Harris (tony@nmr.mgh.harvard.edu) Marc Tanguy (mtanguy@ens.uvsq.fr) Dragomir Kalaba, a local Linux 'guru' Enige opmerkingen of suggesties kunnen worden gemaild naar: skoric at eunet dot yu
HOWTO
disk!informatiebronnen!HOWTO's Deze zijn bedoeld als primaire uitgangspunten voor het verkrijgen van achtergrondinformatie als ook om je te laten zien hoe een specifiek probleem op te lossen. Een aantal relevante HOWTO's zijn Bootdisk, Installation, SCSI en UMSDOS. De hoofdsite hiervoor is het op Metalab (voorheen bekend als Sunsite).
Mini-HOWTO
disk!informatiebronnen!mini-HOWTOs Dit zijn kleinere teksten gerelateerd aan de HOWTO's. Een aantal relevante mini-HOWTO's zijn Backup-With-MSDOS, Diskless, LILO, Large Disk, Linux+DOS+Win95+OS2, Linux+OS2+DOS, Linux+Win95, Linux+WindowsNT, Linux+NT-Loader, NFS-Root, Win95+Win+Linux, ZIP Driv, FBB packet-radio BBS. Je kunt deze documenten op dezelfde lokatie terugvinden als de HOWTO's, gewoonlijk in een subdirectory genaamd mini. Het is de planning ze in de nabije toekomst om te zetten naar SGML om er correcte HOWTO's van te maken.
Lokale bronnen
disk!informatiebronnen!local In de meeste Linux-distributies is een documentatiedirectory geïnstalleerd. Kijk eens in de directory . De meeste pakketten slaan hier hun belangrijkste documentatie en README bestanden enz. op. Ook vind je hier het HOWTO archief ( ) of reeds geformatteerde HOWTO's en het mini-HOWTO archief( ) met gewone tekstdocumenten. Veel van de eerder genoemde configuratiebestanden zijn te vinden in de directory . In het bijzonder zul je werken aan het bestand waarin het mounten van partities wordt ingesteld en mogelijk ook het bestand dat door het md systeem wordt gebruikt voor de setup van RAID. De kernelbroncode in is, natuurlijk de ultieme documentatie. Met andere woorden, gebruik de bron, Luke. De kernel bestaat niet alleen uit broncode welke zelfs van commentaar is voorzien (tenminste deels), maar ook een informatieve . Als je van plan bent vragen te gaan stellen over de kernel, dan zou je dit eerst eens moeten lezen. Het zal jou en vele anderen heel wat tijd en mogelijk schaamte besparen. Bekijk ook je systeemlogbestand ( ) om te zien wat er aan de hand is en in het bijzonder hoe het booten ging als er teveel van je scherm afscrollde. Het gebruik van tail -f /var/log/messages in een apart venster of op het scherm geeft je een continue update van wat er aan je hand is met je systeem. Je kunt ook gebruik maken van het bestandssysteem dat dient als venster voor de interne werking van je systeem. Gebruik cat in plaats van more om de bestanden te bekijken gezien ze worden getoond als bestanden van nul bytes. less schijnt hier ook goed te werken.
Web Pages
disk!informatiebronnen!WWW disk!informatiebronnen!web pages Er bestaat een groot aantal informatieve webpagina's en door hun aard wijzigen ze snel, dus wees niet verbaasd als deze links snel verouderd blijken. Een goed uitgangspunt is uiteraard de homepage van het of deze, het: , een informatiecentrale voor documentatie, projectpagina's en veel, veel meer. Laat het me alsjeblieft weten als je meer hebt dat van belang kan zijn.
Hulp verkrijgen
(je index root)!assistance, obtaining Uiteindelijk kan blijken dat je niet in staat bent je problemen op te lossen en je hulp van iemand nodig hebt. De meest efficiënte manier is iemand te vragen in de plaatselijke of in de dichtsbijzijnde Linux gebruikersgroep, of het web te doorzoeken op de meest dichtsbijzijnde. Een andere mogelijkheid is vragen te stellen op Usenet News in één van de vele beschikbare nieuwsgroepen. Het probleem is dat deze nieuwsgroepen zo'n hoog volume en ruis (genaamd low signal-to-noise ratio) hebben, dat je vraag eenvoudigweg onbeantwoord blijft. Ongeacht waar je vragen stelt, het is van belang dat je goede vragen stelt, anders wordt je niet serieus genomen. Gewoon iets zeggen als Hardware
Processor DMA IRQ Chip set (LX, BX enz) Bus (ISA, VESA, PCI enz) Gebruikte uitbreidingskaarten (Disk controllers, video, IO enz)
Software
BIOS (op moederbord en mogelijk SCSI hostadapters) LILO, als in gebruik Linux kernelversie als ook mogelijke aanpassingen en patches Kernelparameters, als die worden toegepast Software dat de foutmelding geeft (met versienummer of datum)
Peripherals
Type disk drives met naam fabrikant, versie en type Andere relevante randapparaten verbonden met dezelfde bus
De bootmeldingen worden gelogd naar /var/log/messages. Deze meldingen kunnen op de meeste vragen een antwoord verschaffen. Uiteraard is het niet mogelijk de log op disk te bewaren als de disks dienst weigeren, maar je kunt in ieder geval de meldingen verschenen op het scherm bekijken door terug te bladeren met de SHIFT en PAGE UP toetsen. Het kan ook handig zijn een deel hiervan in je verzoek om hulp in te voegen, maar overdrijf het niet, houd het zo beknopt mogelijk, gezien een gedumpt logbestand naar Usenet News meer dan ergerlijk is.